Μπορεί τον τελευταίο καιρό το διαστημικό τηλεσκόπιο James Webb σχεδόν να μονοπωλεί τα αστρονομικά νέα, αλλά το Hubble συνεχίζει το πολύτιμο επιστημονικό του έργο. Συγκεκριμένα, το Hubble εντόπισε γύρω από το κέντρο του ανοιχτού αστρικού σμήνους NGC 346 έναν σπειροειδή σχηματισμό αστέρων, αερίων και σκόνης. Σύμφωνα με τους ερευνητές, ο εξωτερικός βραχίονας αυτής της σπείρας παρέχει μια ροή αερίου που τροφοδοτεί τον σχηματισμό άστρων στο σμήνος. Ο εν λόγω σχηματισμός βρίσκεται στο Μικρό Νέφος του Μαγγελάνου, έναν πολύ κοντινό νάνο γαλαξία σε απόσταση 200.000 ετών φωτός από τη Γη.
“Τα αστέρια είναι οι μηχανές του σύμπαντος. Δεν θα είχαμε ζωή χωρίς αυτά, κι όμως ακόμα δεν καταλαβαίνουμε πλήρως πώς σχηματίζονται”, αναφέρει η Elena Sabbi, επικεφαλής της μελέτης και αστρονόμος στο Επιστημονικό Ινστιτούτο Διαστημικού Τηλεσκοπίου στη Βαλτιμόρη, που διαχειρίζεται το Hubble. Η ανακάλυψη αυτή, λοιπόν, θα μπορούσε να δώσει σημαντικά στοιχεία για το πώς γεννήθηκαν τα αστέρια όταν ο Γαλαξίας ήταν μόλις λίγων δισεκατομμυρίων ετών. Εξάλλου, σύμφωνα με τους ερευνητές, ο σχηματισμός άστρων στο Μικρό Νέφος του Μαγγελάνου και στον Γαλαξία μας συμβαίνει με παρόμοιο τρόπο.
Εικόνα: NASA, ESA, A. James (STScI)
Για να μελετήσουν τον σχηματισμό των άστρων, οι αστρονόμοι στράφηκαν στο Διαστημικό Τηλεσκόπιο Hubble και στο Very Large Telescope (VLT) στη βόρεια Χιλή. Η Sabbi και η ομάδα της χρησιμοποίησαν το Hubble και για 11 χρόνια μέτρησαν τις αλλαγές στις θέσεις των αστεριών στο σμήνος. Δεδομένου ότι τα αστέρια κινούνται με ταχύτητα περίπου 3.200 χλμ/ώρα, συμπεραίνουμε πως σε 11 χρόνια θα μετακινηθούν περίπου 320 εκατομμύρια χιλιόμετρα, δηλαδή λίγο περισσότερο από το διπλάσιο της απόστασης μεταξύ Γης και Ήλιου.
Παράλληλα, μια δεύτερη ομάδα αστρονόμων με επικεφαλής τον Peter Zeidler, ερευνητή της ESA, μελέτησε επίσης τον σχηματισμό άστρων στο Μικρό Νέφος του Μαγγελάνου. Η ομάδα αυτή χρησιμοποίησε τον φασματογράφο MUSE του VLT για να μετρήσει την ακτινική ταχύτητα των άστρων, δηλαδή πόσο γρήγορα ένα αστέρι πλησιάζει ή απομακρύνεται από έναν παρατηρητή στη Γη.
“Αυτό που ήταν πραγματικά εκπληκτικό είναι ότι χρησιμοποιήσαμε δύο εντελώς διαφορετικές μεθόδους με διαφορετικές εγκαταστάσεις και καταλήξαμε στο ίδιο συμπέρασμα ανεξάρτητα”, αναφέρει ο Zeidler. Συγκεκριμένα, και οι δύο ερευνητικές ομάδες ανακάλυψαν μια σπείρα αστεριών που τροφοδοτούν την καρδιά του σμήνους NGC 346, μεταφέροντας μαζί τους αέριο για τον σχηματισμό νέων άστρων. Η σπείρα φαίνεται να είναι ο πιο αποδοτικός τρόπος για να τροφοδοτηθεί ο σχηματισμός άστρων στο κέντρο του σμήνους.
