Στην πλακέτα που άφησαν οι τελευταίοι αστροναύτες του προγράμματος Apollo (Δεκέμβριος 1972 – Αποστολή Apollo17) διαβάζουμε:
«ΕΔΩ Ο ΑΝΘΡΩΠΟΣ ΟΛΟΚΛΗΡΩΣΕ ΤΙΣ ΠΡΩΤΕΣ
ΕΞΕΡΕΥΝΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΣΕΛΗΝΗΣ
(ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 1972 Μ.Χ.)
ΕΙΘΕ ΤΟ ΕΙΡΗΝΙΚΟ ΠΝΕΥΜΑ ΜΕ ΤΟ ΟΠΟΙΟ ΗΡΘΑΜΕ
ΝΑ ΑΝΤΑΝΑΚΛΑΤΑΙ ΣΤΙΣ ΖΩΕΣ ΟΛΗΣ ΤΗΣ ΑΝΘΡΩΠΟΤΗΤΑΣ»
Ήρθε, επιτέλους, η ώρα της μεγάλης επιστροφής!
Έχουν περάσει πάνω από 50 χρόνια από την αποστολή Apollo 17. Μετά την ολοκλήρωση του προγράμματος Apollo, τα επανδρωμένα διαστημικά ταξίδια περιορίστηκαν στον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό, σε υψόμετρο μόλις 400 χιλιομέτρων. Πλέον, αυτό αλλάζει. Η αποστολή Artemis II θα στείλει τον άνθρωπο σε απόσταση 400.000 χιλιομέτρων στην περιοχή της Σελήνης σπάζοντας το ένα ρεκόρ μετά το άλλο!
Η πρώτη αποστολή του προγράμματος Artemis, εκτοξεύτηκε στις 16 Νοεμβρίου του 2022 χωρίς αστροναύτες, ώστε να δοκιμαστούν πλήρως τα νέα συστήματα. Η αποστολή ολοκληρώθηκε με επιτυχία και πλέον είμαστε έτοιμοι για την επανδρωμένη εκδοχή της.
Το πρώτο παράθυρο εκτόξευσης για την Artemis 2 ανοίγει στις αρχές Φεβρουαρίου του 2026, αν και, ως συνήθως, είναι πιθανό να υπάρξει αναβολή. Ο πύραυλος που θα χρησιμοποιηθεί είναι ο πανίσχυρος πύραυλος SLS, ένας πύραυλος δύο σταδίων με δύο πλευρικούς προωθητικούς πυραύλους στερεού καυσίμου. Στην κορυφή του βρίσκεται το διαστημόπλοιο Orion, το οποίο είναι συνδεδεμένο με την Ευρωπαϊκή Μονάδα Υποστήριξης (ESM). Η μονάδα αυτή λειτουργεί ως σύστημα προώθησης του διαστημοπλοίου, το τροφοδοτεί με ηλεκτρική ενέργεια, και ρυθμίζει τα συστήματα υποστήριξης ζωής, παρέχοντας οξυγόνο στους αστροναύτες. Για τον πύραυλο και τα επιμέρους συστήματα του προγράμματος Artemis έχουμε μιλήσει σε προηγούμενο άρθρο, επομένως, πάμε να δούμε αυτό που καθιστά την αποστολή Artemis 2 ξεχωριστή: το πλήρωμα!
Το πλήρωμα της αποστολής απαρτίζεται από 4 εξαιρετικά καταρτισμένους αστροναύτες. Ο Reid (Ριντ) Wiseman είναι ο επικεφαλής της αποστολής. Είναι μηχανικός και βετεράνος του Αμερικανικού Ναυτικού, με 27 έτη υπηρεσίας. Στην πρώτη του διαστημική πτήση, την Expedition 41, παρέμεινε στον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό για 165 ημέρες και συμμετείχε στην εκτέλεση περισσότερων από 300 επιστημονικών πειραμάτων, κυρίως στους τομείς της ανθρώπινης φυσιολογίας και της αστροφυσικής.
Πιλότος του διαστημοπλοίου Orion είναι ο Victor J. Glover. Είναι μηχανικός και υψηλόβαθμος αξιωματικός της ναυτικής αεροπορίας των ΗΠΑ. Το 2020 υπήρξε πιλότος της αποστολής Crew-1 «Resilience» της SpaceX προς τον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό. Εκεί υπηρέτησε ως μηχανικός πτήσης του σταθμού — ρόλος που περιλαμβάνει τόσο τον χειρισμό κρίσιμων συστημάτων όσο και την εκτέλεση επιστημονικών πειραμάτων.
Η Christina Koch (Κουκ) είναι μηχανικός με εκτεταμένη εμπειρία στη Διαστημική και κατέχει το ρεκόρ της μεγαλύτερης συνεχόμενης παραμονής γυναίκας στο Διάστημα, με 328 ημέρες στον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό. Ήταν μηχανικός πτήσης του σταθμού για τις αποστολές Expedition 59, 60 και 61. Με την αποστολή Artemis 2, θα γίνει η πρώτη γυναίκα που θα ταξιδέψει μέχρι τη Σελήνη.
Τέλος, ο Καναδός Jeremy Hansen είναι Φυσικός και έμπειρος πιλότος μαχητικών. Έχει υπηρετήσει ως Capcom στο Κέντρο Ελέγχου της NASA — δηλαδή ως ο αστροναύτης που επικοινωνεί απευθείας με τα πληρώματα στο Διάστημα. Το 2017 έγινε ο πρώτος Καναδός που ηγήθηκε της εκπαίδευσης υποψηφίων αστροναυτών της NASA. Διαθέτει εμπειρία σε ακραία περιβάλλοντα, όπως η υποβρύχια διαβίωση και η παραμονή σε σπήλαια. Η αποστολή Artemis 2 θα αποτελέσει το πρώτο του ταξίδι στο διάστημα.
Η πορεία του σκάφους
Το πρώτο παράθυρο εκτόξευσης είναι από τις 8-11 Φεβρουαρίου. Εναλλακτικά, υπάρχουν δύο ακόμα παράθυρα, το ένα στις αρχές Μαρτίου και το άλλο στις αρχές Απριλίου. Μετά την εκτόξευση, το Orion δεν θα φύγει αμέσως για το Φεγγάρι. Με τη βοήθεια δύο πυροδοτήσεων του δεύτερου σταδίου του πυραύλου θα καταφέρει να μπει σε υψηλή τροχιά γύρω από τη Γη. Εκεί οι αστροναύτες θα κάνουν όλες τις απαραίτητες δοκιμές για την ομαλή διεξαγωγή της αποστολής. Λίγο πριν την τελική αναχώρηση για τη Σελήνη, το Orion μαζί με την ευρωπαϊκή μονάδα υποστήριξης θα αποσυνδεθούν από το δεύτερο στάδιο και θα γίνουν δοκιμές ελιγμών ακριβείας. Στη συνέχεια, θα πυροδοτηθούν οι κινητήρες και θα ξεκινήσει το μεγάλο ταξίδι για τη Σελήνη. Το σκάφος θα ακολουθήσει μια τροχιά ελεύθερης επιστροφής, δηλαδή θα αξιοποιηθεί το βαρυτικό πεδίο της Σελήνης για εξοικονόμηση καυσίμου. Πέντε ημέρες μετά την εκτόξευση θα περάσει πίσω από την αθέατη πλευρά του φεγγαριού. Στη συνέχεια η βαρυτική έλξη της Σελήνης θα το τραβήξει πίσω στη Γη, χωρίς να καταναλωθούν καύσιμα, παρά μόνο για μικρές διορθώσεις. Συνολικά, το ταξίδι θα διαρκέσει περίπου 10 ημέρες.
Τα ρεκόρ
Στην αποστολή αυτή το σκάφος δεν θα προσσεληνωθεί, αλλά θα σπάσουν πάρα πολλά ρεκόρ.
-Κατά την εκτόξευση, ο SLS θα γίνει ο ισχυρότερος πύραυλος που θα έχει χρησιμοποιηθεί ποτέ σε επανδρωμένη αποστολή, μιας και η προωστική δύναμη που αναπτύσσει ξεπερνά τα 39 MNewton. Ενδεικτικά, ο πύραυλος Saturn V του προγράμματος Apollo ανέπτυσσε δύναμη 34.5 MN.)
-Το πλήρωμα του Orion θα γίνει το πιο πολυπληθές πλήρωμα που θα έχει ταξιδέψει ποτέ μέχρι τη Σελήνη, μιας και οι αποστολές Apollo στελεχώνονταν πάντα από τρεις αστροναύτες.
-Η Christina Koch θα γίνει η πρώτη γυναίκα που θα έχει ταξιδέψει μέχρι τη Σελήνη και η γυναίκα η οποία θα έχει βρεθεί στη μεγαλύτερη απόσταση από τη Γη.
-Ο Victor Glover θα γίνει ο πρώτος μη λευκός άνδρας που θα έχει ταξιδέψει στη Σελήνη.
-Ο Jeremy Hansen θα γίνει ο πρώτος μη-Αμερικανός που θα έχει ταξιδέψει στο Φεγγάρι (Σελήνη).
Εάν η εκτόξευση γίνει σε ένα από τα χρονικά παράθυρα που είδαμε παραπάνω, η Σελήνη θα βρίσκεται κοντά στο απόγειό της όταν φτάσει εκεί το Orion, δηλαδή στη μέγιστη απόστασή της από τη Γη. Σε αυτή την περίπτωση η αποστολή θα κάνει ένα ακόμα σημαντικότατο ρεκόρ: Οι αστροναύτες θα βρεθούν στη μεγαλύτερη απόσταση από την επιφάνεια της Γης που θα έχει βρεθεί ποτέ το είδος μας, ξεπερνώντας τα 400.000 km.
Ένα ακόμα ρεκόρ θα σπάσει κατά την επιστροφή του διαστημοπλοίου, μιας και θα εισέλθει στην ατμόσφαιρα με την τρομακτική ταχύτητα των 40.000 χλμ/ώρα. Αυτή είναι μάλλον η πιο επίφοβη φάση της αποστολής, μιας και στην αποστολή Artemis I είχαν παρουσιαστεί κάποια προβλήματα στη θερμική ασπίδα. Σύμφωνα με τη NASA τα προβλήματα αυτά αφενός έχουν αντιμετωπιστεί και, αφετέρου, η είσοδος στην ατμόσφαιρα θα γίνει σε δύο φάσεις. Αρχικά το σκάφος θα αναπηδήσει στην ατμόσφαιρα για να χαθεί μέρος της τεράστιας κινητικής του ενέργειας, και στη συνέχεια θα κινηθεί προς τη γήινη επιφάνεια. Τελικά, το Orion θα πέσει στον Ειρηνικό Ωκεανό, έχοντας επιβραδύνει την πτώση του με αλεξίπτωτα.
Η αποστολή Artemis 2, εκτός από το πλήρωμα, θα μεταφέρει στο διάστημα και τέσσερις μικρούς δορυφόρους (CubeSats). Οι δορυφόροι αυτοί προέρχονται από διεθνείς συνεργάτες, και θα απελευθερωθούν λίγες ώρες μετά την εκτόξευση για να εκτελέσουν μικρές επιστημονικές αποστολές. Επίσης, θα δοκιμαστεί για πρώτη φορά σε τέτοιες αποστάσεις ένα σύστημα επικοινωνίας με laser στο κοντινό υπέρυθρο. Το σύστημα αυτό θα επιτρέπει μετάδοση δεδομένων με ταχύτητα έως 260 Mbps. Έτσι, σε μελλοντικές αποστολές θα μπορούμε να έχουμε μετάδοση 4K βίντεο από τη Σελήνη!
Μετά από την επιτυχημένη ολοκλήρωση της αποστολής, όλα θα είναι έτοιμα για την ακόμα σημαντικότερη αποστολή Artemis 3, η οποία θα οδηγήσει και πάλι τον άνθρωπο στην επιφάνεια του Φεγγαριού.
Το 2026, λοιπόν, είναι η χρονιά που τα ανθρώπινα μάτια θα ξαναδούν τη Σελήνη από κοντά, μετά από μισό αιώνα. Είναι, όμως, μόνο ένα από τα βήματα που θα χρειαστούν για μόνιμη ανθρώπινη παρουσία στη σεληνιακή επιφάνεια. Ας ευχηθούμε, λοιπόν, ολόψυχα καλή επιτυχία στην αποστολή Artemis 2 και το τετραμελές πλήρωμά της!
