Γνωρίζουμε πλέον πάνω από 5.000 εξωπλανήτες

1,K

Ο πρώτος εξωπλανήτης ανακαλύφθηκε το 1992 σε τροχιά γύρω από ένα πάλσαρ. Η μέθοδος που ακολούθησαν οι ερευνητές για την ανακάλυψη του βασίζεται στη μέτρηση της χρονικής μετατόπισης των ραδιοφωνικών παλμών από το πάλσαρ, και είναι γνωστή ως μέθοδος χρονισμού των πάλσαρ. Συγκεκριμένα, καθώς ο πλανήτης ασκεί βαρυτική έλξη στο πάλσαρ, οι φωτεινοί παλμοί αναμένουμε να φτάνουν στον παρατηρητή λίγο αργότερα ή λίγο νωρίτερα.

Λίγο καιρό μετά, χρησιμοποιήθηκε από τους αστρονόμους μια ακόμα μέθοδος για την ανίχνευση εξωπλανητών. Η μέθοδος αυτή, γνωστή ως μέθοδος ακτινικών ταχυτήτων, στηρίχθηκε στην μικροσκοπική μετατόπιση στην κίνηση ενός άστρου, λόγω της βαρυτικής αλληλεπίδρασης με τον πλανήτη. Για μια δεκαετία, η μέθοδος των πάλσαρ και η μέθοδος ακτινικών ταχυτήτων ήταν ο μόνοι τρόποι ανακάλυψης εξωπλανητών. Μέχρι το 2002, επιβεβαιώθηκε η ύπαρξη σχεδόν 90 εξωπλανητών, οι περισσότεροι από τους οποίους βρίσκονται σε τροχιά γύρω από άστρα της κύριας ακολουθίας, δηλαδή άστρα που βρίσκονται στην κύρια φάση της ζωής τους.

Στη δεκαετία που ακολούθησε, χρησιμοποιήθηκε μια ακόμα μέθοδος, η οποία ονομάζεται μέθοδος διαβάσεων. Σύμφωνα με αυτή, οι ερευνητές αναζητούν μια μικρή μείωση στη φωτεινότητά ενός αστέρα με την πάροδο του χρόνου. Συγκεκριμένα, καθώς ένας πλανήτης περνά μπροστά από το αστέρι του, τότε εμποδίζει μέρος του φωτός που βλέπουμε. Παρατηρώντας, λοιπόν, τακτικές μεταβολές στη φωτεινότητα ενός άστρου, οι αστρονόμοι μπορούν να επαληθεύσουν την παρουσία ενός διερχόμενου πλανήτη. Η μέθοδος αυτή είναι αρκετά αποτελεσματική, με αποτέλεσμα, μέχρι το 2012, ο αριθμός των γνωστών πλανητών να είχε φτάσει τους 800.

Το μεγάλο άλμα, όμως, στην ανακάλυψη εξωπλανητών έγινε με τη χρήση του διαστημικού τηλεσκοπίου Kepler. Το τηλεσκόπιο απογειώθηκε το 2009 με κύρια αποστολή την μελέτη άστρων σε ένα μικρό κομμάτι του ουρανού. Μέχρι το 2015 είχε τελικά συμβάλει στην ανακάλυψη περίπου 1.000 εξωπλανητών. Το 2018 εκτοξεύτηκε και ο Transiting Exoplanet Survey Satellite (TESS). Η αποστολή του TESS ήταν παρόμοια με του Keppler, με τη διαφορά ότι μελετούσε μια περιοχή του ουρανού τέσσερις φορές μεγαλύτερη.

Μέχρι αυτή τη στιγμή, ο συνολικός αριθμός των επιβεβαιωμένων εξωπλανητών φτάνει τους 5.005 ενώ καταγράφονται και 8.709 υποψήφιοι. Το πραγματικό άλμα, όμως, στην κατανόησή μας για τους εξωπλανήτες αρχίζει τώρα. Το διαστημικό τηλεσκόπιο James Webb και η προγραμματισμένη αποστολή Nancy Grace Roman θα συμβάλλουν στην ανακάλυψη περισσότερων εξωπλανητών. Αναμένουμε, επίσης, ότι θα μας επιτρέψουν να διερευνήσουμε τις ατμόσφαιρες τους και ίσως τελικά να βρούμε και τις πρώτες ενδείξεις ζωής σε άλλους πλανήτες.

Περισσότερα για τις μεθόδους ανακάλυψης εξωπλανητών μπορείτε να δείτε στο σχετικό βίντεο: Πώς ανακαλύπτουμε εξωπλανήτες;